Jaarverslag 2000

 

In memoriam Lucas van Wijngaarden

Met leedwezen nam het bestuur kennis van het overlijden op 30 juli 2000 van de heer Lucas van Wijngaarden, groot pleitbezorger van continuïteit in de handmatige bespeling van de Cunera-beiaard en één van de drijvende krachten achter de oprichting van onze stichting. Begin jaren vijftig al had hij met andere ingezetenen het initiatief genomen om het door de bezetter afgevoerde carillon te vervangen en een inzameling van gelden onder de bevolking te organiseren.

Met dezelfde, onverflauwde energie heeft hij zich enkele jaren geleden, reeds op vergevorderde leeftijd, sterk gemaakt voor de in gevaar gekomen bespeelbaarheid van het stokkenklavier en enige tijd zitting genomen in het bestuur van de door hem geïnspireerde stichting. De ervaring, opgedaan bij aankoop en installatie van de Van Bergen Beiaard, kon hij daar inbrengen en zijn medebestuursleden het nodige aan kennis en inzicht verschaffen.

Het bestuur meent dat hem, wegens zijn verdiensten voor dit unieke instrument dat zo een belangrijke rol speelt in de historie en het heden van de stad Rhenen, grote erkentelijkheid verschuldigd is. Een carillonconcert, aan zijn nagedachtenis gewijd, zou een passende blijk kunnen zijn van de waardering die hij zelf aangaf wel eens gemist te hebben.

 

Bestuur

Het bestuur, waarvan samenstelling en taakverdeling geen wijziging ondergingen, vergaderde het afgelopen jaar zes maal. Enkele leden waren aanwezig bij de nieuwjaarsreceptie van het gemeentebestuur, waarbij zij hun beste wensen konden doen vergezeld gaan van beiaard klanken. Later in het jaar werd afscheid genomen van de toen aftredende wethouder Fukkink.

Het overleg met de beleidsbepalers en verantwoordelijke ambtenaren van de Gemeente Rhenen verliep steeds in goede sfeer Dit betrof in hoofdzaak de conditie van beiaard en klokkenstoel, met name in relatie tot het aanstaande groot onderhoud en de voorgenomen restauratie. Tevens vatte het bestuur het plan op een voordracht te doen met betrekking tot de inschakeling door de Gemeente van een ervaren, onafhankelijke deskundige die als adviseur en begeleider zou kunnen optreden bij werkzaamheden aan de beiaard.

Zoals gebruikelijk werd de Gemeente schriftelijk rapport uitgebracht van uitgevoerde reparaties en meer gecompliceerde ingrepen. Ook is nader gekeken naar aspecten van veiligheid en juridische aansprakelijkheid bij verblijf in de toren.

Het bestuur nodigde de pas afgetreden voorzitter van de Nederlandse Klokkenspel Vereniging, Ir F. S. de Wolf, uit voor het zomeravondconcert van Klaas de Haan op 28 juli, om hem na afloop tijdens een genoeglijk samenzijn op het terras van de Stichtse Oever een exemplaar van het boek "500 jaar Cuneratoren" aan te bieden. Dit als dank voor zijn verdiensten voor de Vereniging in het algemeen, maar in het bijzonder voor zijn adviezen en persoonlijke inzet bij de oprichting en presentatie van onze stichting.

Op 26 juni had een delegatie van het bestuur het genoegen de heer Harry van Bergen, lid van de klokkengietersfamilie uit Heiligerlee en sinds jaren op dit gebied actief in de Verenigde Staten, te ontvangen met echtgenote en gastfamilie. In helder weer werd gezamenlijk de toren beklommen, en de heer Van Bergen kon niet nalaten het product van zijn voorgangers enkele welluidende klanken te ontlokken...

 

Restauratie en onderhoud

In het afgelopen jaar zijn, in afwachting van de restauratiewerkzaamheden die nu volgens concrete toezegging van de Gemeente in september 2001 zullen beginnen, evenmin omvangrijke renovaties uitgevoerd. Wel werd de speelcabine verder van nieuwe kunststof beglazing voorzien en ook in de daglichtopeningen in de beoogde expositieruimte onder de klokkenstoel werden ruiten geplaatst. Er moest een noodreparatie worden verricht aan de afgebroken trekstaaldraad van de D-klok. Bij een aantal klokken zijn de klepels opnieuw rond geslepen en afgesteld.

Aan B&W is het rapport aangeboden van de door klokkendeskundige en beiaardier Gideon Bodden uitgevoerde stemmingsanalyse. Hierin staan aanbevelingen om door herstemming en indien mogelijk vervanging van een enkele klok door een beter Van Bergen exemplaar, de klank van het carillon als geheel te verbeteren. Ook is een voorstel gedaan om het repertoire van de speelautomaat, dat al zo lang ongewijzigd is, te herzien en aan te vullen met muziek die het voIle rendement haalt uit de speelmogelijkheden van het instrument. Deze spelcomputer werd halverwege het jaar overigens beschadigd en uitgeschakeld door een blikseminslag die kennelijk niet werd afgeleid, maar via een klok in het automatische systeem terecht kwam.

 

Concerten en bespelingen

Mede door enkele substantiële donaties van het bedrijfsleven blijft het mogelijk de beiaard vrijwel wekelijks te doen bespelen, meestal op donderdag, soms op vrijdag. Daarnaast zijn er meerdere speciale gelegenheden waarbij het carillon te horen is, van de nieuwjaarsreceptie van het gemeentebestuur tot Kerstmis en Oudjaar, met daartussen in o.a. tijdens de kunstmarkt, op Koninginne- en Open Monumentendag, in de Rijnweek enz. Ook bespeling tijdens een huwelijkssluiting in het Oude Raadhuis is duidelijk populariteit aan het winnen.

Er werden vijf zomeravondconcerten gegeven, respectievelijk door Roy Kroezen (sponsor: Hof van Rhenen), Frank Müller uit Duitsland, Klaas de Haan, Feter Bremer en de Deense Ulla Laage. De concerten werden aangekondigd in een fraaie folder met uitgebreide informatie over de programma's en de concertanten, alsmede over de Stichting zelf en de mogelijkheden tot begunstiging daarvan. Drie concerten werden gevolgd door orgelrecitals in de Cunerakerk, een succesvolle combinatie die in het lopende jaar verder vorm zal worden gegeven, ook in de publiciteit.

 

Fondsen

De wervingsactie onder het plaatselijke bedrijfsleven, begonnen op industrieterrein Remmerden, is met redelijk succes elders in Rhenen voortgezet. Wij mogen ons hier, zoals vermeld, verheugen in een aantal jaarlijkse donaties en éénmalige giften van formaat. Het is dan ook deze bron van inkomsten die een frequente bespeling mede waarborgt. Hieraan wordt zeker ook bijgedragen door de herhaalde toelagen van de VVV voor de zomerconcerten, van Rhenen Shopping en van Gemeente Rhenen. In een advertentie in de RBC is kort na de jaarwisseling speciale dank betuigd aan deze groep begunstigers.

Afgelopen zomer fungeerden bestuursleden weer als gids bij torenbeklimmingen in juli en augustus. De opbrengst van de kaartverkoop vloeit geheel in de stichtingskas en bij een groeiende belangstelling en goed weer wordt een bedrag van duizend gulden ruim overschreden. Tegelijkertijd houden de gidsen hun conditie op peil.

Voorafgegaan door een concert van Klaas de Haan, werd op 15 mei in de Hof van Rhenen een goedbezochte donateursavond gehouden. De secretaris sprak een welkomstwoord uit en gaf enige toelichting op het eerder toegezonden activiteitenverslag 1999. Daarna hield bestuurslid Ing. H.B. Gieszen een dialezing over de goeddeels door hem zelf uitgevoerde restauratie van het stokkenklavier, waarbij hij in het vuur van zijn betoog en in zijn ijver voor de stichting de aanwezigen op het hart bond toch vooral donateur te worden. In ieder geval bleek dat hij met het stokkenklavier een fraai stuk werk heeft afgeleverd.

De omvang van het donateursbestand is redelijk stabiel, waarbij de aangroei toch vooral uit het bedrijfsleven is gekomen. Het bestuur hoopt ook onder particulieren enige uitbreiding te kunnen realiseren, temeer waar uit gesprekken blijkt dat de regelmatige bespeling van de beiaard onverminderd waardering ontmoet, een sfeervolle bijdrage levert aan het dagelijks leven in de stad en bezoekers van buiten aangenaam verrast.

 

Publiciteit en perscontacten

Door het ontbreken van belangrijke vernieuwingen aan de beiaard is berichtgeving uit dien hoofde momenteel slechts summier aan de orde. Het bestuur verheugt zich bij de plaatselijke en regionale pers steeds een gewillig oor te vinden voor publiciteit van concerten en bespelingen.

 

Rhenen, april 2001

Mr J.G. Koekoek, secretaris

Artikel afdrukken